.
Jan Jaśkowski

.

Ciąża to okres pod wieloma względami niezwykły w życiu każdej kobiety. W tym czasie zachodzą liczne zmiany, zarówno w ciele jak i psychice kobiety, przygotowujące ją do narodzin potomstwa. Oprócz medycyny rządowej, w Polsce coraz większego znaczenia nabiera osteopatia, szeroko znana w Anglii, czy w USA. Poniższy artykuł omawia możliwości leczenia i profilaktyki, jakie osteopatia może zaoferować polskim kobietom w trudnym okresie ciąży.

 

Osteopaci od wielu lat pomagają ciężarnym kobietom w tym szczególnym  stanie. Pomoc ta koncentruje się na fizycznym aspekcie zachodzących zmian. Opieka osteopatyczna nie ogranicza się do pomocy w dolegliwościach bólowych, występujących w czasie ciąży. Osteopata stara się również o zapewnienie optymalnego rozwoju płodu, usprawnienie procesu porodu i przyspieszenie powrotu do pełni sił.

 

W pierwszym trymestrze ciąży obserwuje się nieznaczne zmiany w ustawieniu  wzajemnym miednicy i kręgosłupa. Miednica ulega rotacji tylnej. Taka zmiana ustawienia miednicy powoduje spłaszczenie fizjologicznych krzywizn kręgosłupa. Powstaje większa lordoza – wyprostowanie w odcinku lędźwiowym i szyjnym, a jednocześnie większe wygięcie – kifoza w odcinku piersiowym. Te zmiany wpływają na zwiększenie napięcia mięśni zginaczy biodra, a także nieznacznie zwiększają napięcia mięśni górnej, przedniej ściany brzucha.

 

Pod koniec drugiego trymestru następuje odwrócenie tych zmian. Miednica pochyla się do przodu, a krzywizny kręgosłupa pogłębiają się.

 

W pierwszej połowie ciąży następują także największe zmiany w gruczołach piersiowych. Zwiększona waga piersi może dodatkowo wpłynąć na podstawę kręgosłupa. Taka zmiana masy piersi pogłębia lordozę w odcinku szyjnym i kifozę w odcinku piersiowym kręgosłupa.
A to z kolei może prowadzić do ucisku na struktury naczyniowo-nerwowe [nerwy i układ krwionośny], zaopatrujące kończyny górne.
Wpływ na układ krwionośny może objawiać się wieczornymi obrzękami dłoni, najczęściej w pierwszym okresie, mijającymi po nocy.

 

W drugiej połowie ciąży rozrastający się płód zaczyna uciskać z jednej strony na przednią ścianę brzucha, z drugiej strony  ściska narządy wewnętrzne jamy brzusznej, wypychając je do góry. W tym okresie ściany klatki piersiowej tworzone przez żebra muszą się rozszerzyć, aby pomieścić wypychane narządy jamy brzucha.

 

Takie rozciągnięcie żeber może prowadzić do zwiększonego napięcia mięśni. I tak, rozciągnięciu mogą ulec:
mięśnie międzyżebrowe
przepona
mięśnie proste brzucha,
mięśnie czworoboczne lędźwi,
powięź piersiowo-lędźwiowa.

 

Ograniczona pojemność jamy brzucha może prowadzić do ucisku na macicę, a tym samym na mięśnie dna miednicy.
Jest to o tyle istotne, że mięśnie te, wraz z rozszerzaniem się miednicy i tak są niezwykle napięte. Skolioza kręgosłupa, powodująca asymetryczne ułożenie żeber, może dodatkowo utrudnić zwiększanie pojemności klatki piersiowej i jamy brzucha.

 

W związku ze zmianami zachodzącymi w kręgosłupie zmienia się również chód kobiety. Zwiększona kifoza (garbienie się) odcinka piersiowego ogranicza rotację w tym odcinku. To ograniczenie prowadzi do zmniejszonej koordynacji w płaszczyźnie poprzecznej, pomiędzy stawami barkowymi i miednicą. Nieznacznie zmienia się także ustawienie stawów biodrowych, a przez to ułożenie stopy, które może dodatkowo obciążać kończynę dolną, prowadząc do dolegliwości bólowych w kolejnych stawach.
Trzeba także pamiętać, że ciąża powoduje zahamowania perystaltyki, z powodu ucisku płodu na jelita. A to bezpośrednio prowadzi do zaparć. Zwolnienie perystaltyki może spowodować także zaleganie pokarmu w żołądku i nieprzyjemne odbijania.
Analiza ruchomości kręgosłupa we wczesnej ciąży może pomóc w postawieniu prawidłowej diagnozy. Prawidłowe rozpoznanie z kolei pozwala zidentyfikować potencjalne ograniczenia, występujące w kolejnych trymestrach ciąży. Znając mechanizm powstających zmian, osteopata może prowadzić odpowiednie postępowanie, zmniejszające dolegliwości i ułatwiające ciężarnej doczekanie porodu.

 

Osteopaci posiadają szeroki zakres technik poprawiających samopoczucie i niwelujących występujące dolegliwości.
Do takich technik zaliczamy metody rozluźniania tkanek miękkich, a także techniki zwiększające ruchomość stawów.

 

Prawidłowa ocena i postępowanie terapeutyczne korzystnie wpływa na samopoczucie mamy, jak również optymalny rozwój płodu.
Wymienione techniki, wprowadzone we właściwym, wczesnym okresie ciąży, zapobiegają potencjalnym komplikacjom, związanymi z porodem i ułatwiają „przychodzenie do siebie” matce.
.
.